Locatie: Drielsedijk 15, Arnhem.
GPS: 51°58'19.7"N 5°52'25.3"O
Castra Herculis
Het castellum in Meinerswijk is het enige Romeinse fort in
Gelderland dat archeologen hebben opgegraven. Op de Peutingerkaart,
de beroemde Romeinse reiskaart, wordt het Castra Herculis genoemd.
Deze naam komt ook voor in een historisch verslag uit de 4e eeuw
van de Romeinse geschiedschrijver Ammianus Marcellinus.
Het castellum is aangelegd tussen 10 en 20, mogelijk als
voorbereiding op de laatste Germaanse veldtocht van Germanicus in
het jaar 16. Duizend Romeinse schepen verzamelden zich toen in de
Betuwe: oorlogsschepen, maar ook transportschepen om een aantal
legioenen te vervoeren. Het castellum lag heel strategisch
tegenover de monding van de oer‐IJssel, die toen nog niet vanuit de
Rijn naar het noorden liep, maar vanuit de Achterhoek en de Veluwe
uitmondde in de Rijn. Rond 70 viel het castellum ten prooi aan de
gewelddadigheden van de Bataafse Opstand. Een dikke brandlaag die
is teruggevonden getuigt daarvan. Het fort is vervolgens herbouwd.
Aan het eind van de 2e eeuw bouwden de Romeinen een compleet nieuw
stenen fort.
Principia
Het enige opgegraven gebouw van Castra Herculis is het
hoofdkwartier of 'principia', dat 34 bij 38 meter groot was met
muren van 1,40 meter dik. De dakpannen bleken van Holdeurns
aardewerk, afkomstig uit de grote
pannenbakkerij in de Holthurnsche Hof. In de principia zetelde
de prefect: de commandant van het castellum. De prefect hield
toespraken voor zijn manschappen in de basilica, een grote
overdekte hal. Daarnaast was er een administratiekantoor, een
magazijn en een vaanheiligdom: de aedes. Hier werd de soldijkas
bewaard en ook de vaandels en legioenstandaards.
Hergebruik van materiaal
In de vroege en late Middeleeuwen zijn de muren en fundamenten van
het fort voor hergebruik afgebroken, mogelijk voor de aanleg van de
Frankische handelsnederzetting Meginhardiswich of Meginhardi. Wat
van het castellum overbleef, is vervolgens in de loop der eeuwen
voor het grootste deel weggespoeld. Alleen de plek van de
principia
heeft deze erosie enigszins overleefd.
Meer informatie
Kijk op www.cultuurwijzer.nl/cultuurwijzer.nl/cultuurwijzer.nl/i000670.html
Kijk op www.arneym.nl/canonarnhemtot1900/castellum/index.html